Co funzionapa l'marcé dl energia eletrica
Les regüles pur l'marcé dl energia eletrica vėgn metödes sö dal Autorité pur energia eletrica y l'gas.
- L'energia vėgn fata cun deplü sorts de systems; borjé petrolio, gas o ciarbun, forza dl ega, forza dl vėnt, energia atomica, fotovoltaich, biomassa. Ara vėgn spņ ota tl rėi metüda söl marcė (borsa dle energia).
- Deache l'energia mėss gni fata tl medemo mumėt che ara vė adorada, vėgnel sciacarč l'prisc l' de denant pur les 24 ores dl de dedō.
- I distributors (sciöche l'ENEL, i Etschwerke o la SEA) ą l'compito de partģ fora l' strom sėnza descriminaziun, sciöche ince de tachč ite y to jö l'energia dai vari implanć de produziun sön so teritore.
- Pur i pici consums pņ l' cliėnt tņ l'energia dal distributur de süa zona (sorvisc de"maggior tutela"), mo sce al é na gran aziėnda o sce al é taché ite pro la media tensciun, spo mėsses to strom söl marcič; in pratica da n grossit de energia.
- Sce al nel fej nia spo tomel ite tla "salvaguardia" y dailņ messel paič l'strom dėr tröp.
- Düsc é lėdi da chirķ fora da chi che ai ņ cumpré l'strom, mo ai mėss stč pro un almanco 6 mėsc.
- Te chėsc cajio ciafl l' cunt dl strom (cun döt laprņ: energia, trasport y cutes) da chėl che ti vėn l'energia, y nia plü dal distributur.